poniedziałek, 15 listopada 2021

Marcin Berdyszak ,, Bezwład i dekoncentracja”


 MARCIN BERDYSZAK


Urodzony w Poznaniu w 1964 roku. Dyplom z malarstwa w pracowni prof. Włodzimierza Dudkowiaka oraz z rzeźby w pracowni prof. Macieja Szańkowskiego w PWSSP w Poznaniu w 1988 roku. Od 1989 roku związany z Akademią Sztuk Pięknych w Poznaniu a obecnie Uniwersytetem Artystycznym w Poznaniu. Pracuje na stanowisku profesora zwyczajnego  i prowadzi pracownię działań przestrzennych na Wydziale Rzeźby. 

W latach 1999-2002 prodziekan Wydziału Edukacji Artystycznej w ASP w Poznaniu. W latach 2002-2008 pełnił funkcję prorektora ds. studenckich i współpracy z zagranicą. Rektor Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu w latach 2008-2016.

Członek Stowarzyszenia Artystyczno-Edukacyjnego Magazyn, którego jest współzałożycielem wraz z Tadeuszem Wieczorkiem, Piotrem Pawlakiem i Wojciechem Nowakiem.   

Zajmuje się instalacją, obiektem, rysunkiem i malarstwem. Swoje prace prezentował na różnych wystawach zbiorowych i indywidualnych między innymi w Polsce, Niemczech, Słowacji, Czechach, Bośni i Hercegowinie, Rosji, Ukrainie, Finlandii, Austrii, Szwecji, Japonii, Meksyku, Węgrzech, Wielkiej Brytanii, Litwie, Szwajcarii, Korei Południowej, Gruzji, Izraelu i USA.

Brał udział w licznych spotkaniach i konferencjach dotyczących edukacji artystycznej.

Zrealizował kilkadziesiąt warsztatów autorskich w kraju i zagranicą. Jego prace znajdują się w licznych kolekcjach państwowych i prywatnych w kraju i zagranicą.



WYSTAWY INDYWIDUALNE


2021 - BWA Ostrowiec Świętokrzyski, Razem i Osobno, wraz ze Sławomirem Marcem, Ostrowiec Świętokrzyski

2021 –AT Home, Gallery, Synagoga, Industry and sci-fi v umeni z Patrikiem Kovacovskym, Samorin, Słowacja

2021- Miejska Galeria Sztuki, Consensus Omnium, Częstochowa

2020 - Galeria K, Banana Facts, wraz z Thomasem Baumgartelem, Staufen, Niemcy

2020 - MOCAK, Galeria Alfa, Koła Obłędu, Kraków 

2019 - BWA Jelenia Góra, Konsumpcja, wiedza, bezpieczeństwo, Jelenia Góra

2019 - Foyer Sceny Wspólnej, Ślepy traf, Poznań

2019 - Galeria XXI, Po fotografii, wraz z Janem Berdyszakiem, Warszawa

2019 - MCSW Elektrownia, Pozornie niekonieczne, Radom

2919 - Galeria Neon, ASP, Wrocław

2018 - ODA, Wymuszone bezpieczeństwo, Piotrków Trybunalski

2018 - BWA Olsztyn, Auto-Niebyt, Olsztyn

2018 - Galeria Muzalewska, Zła widoczność, Poznań

2018 - Galeria Synagoga, Cień czasu, Trnava, Słowacja

2018 - Galeria Okno, SMOK, Słubice

2017 - Galeria Baszta, Kiedy bariera staje się treścią, Zbąszyń

2017 - Instytut Polski, Rzeźba i Obiekt XXII, Bratysława, Słowacja

2017 - Miejsce Sztuki 44, Przepraszam czy Pan Caspar David Fridrich?, wraz ze Sławomirem Kuszczakiem, Świnoujście

2017 - Bansky Dvor Kultur Center, Intrygująca bezsilność, Banja Luka, Bośnia i Hercegovina

2017 - Galeria Profil CK Zamek, Figury i geometrie wraz ze Sławomirem Kuszczakiem, Poznań

2016 - Galeria Muzalewska, Dialogi i negocjacje, Poznań

2016 - Galeria Miejska BWA, Cofając się idziemy do przodu, Kielce

2016 - UP Gallery, Real-fiction, wraz z Patrikiem Kovacovskym, Berlin, Niemcy

2016 - Galeria Jana Koniarka, Free Style, wraz z Patrikiem Kovacovskym, Trnava, Słowacja

2015 - Haus der Modernen Kunst, Dis-Position, wraz z Janem Berdyszakiem, Staufen, Niemcy

2015 - Galeria Fibak, Za wartość przestrzeni, wraz z Janem Berdyszakiem, Warszawa

2015 - Galeria Miejska BWA, Kontekst, wraz z Patrikiem Kovacovskym, Bydgoszcz

2014 - Galeria miasta Bratysławy, wraz z Patrikiem Kovacovskym, Bratysława, Słowacja

2014 - Galeria Profil CK Zamek wraz z Patrikiem Kovacovskym, Poznań

2014 - Miejska Galeria Sztuki Wozownia, Praktyki codzienne w czasach konsumpcji, Toruń

2014 - Galeria Nowy Wiek, Muzeum Ziemi Lubuskiej, 2 x tryptyk, Zielona Góra

2014 - Miejski Ośrodek Sztuki, Wyraźność i czas, Gorzów Wielkopolski

2014 - Galeria XXI, Opór i zaślepienie, Warszawa

2014 - Galeria Lincolnia, Syn człowieczy Magrittea i symulacje, Radom

2013 - Galeria Profil CK Zamek, Perswazje i refleksje, wraz z Janem Berdyszakiem, Poznań

2013 - Dom Mniejszości Narodowych wraz z Patrikiem Kovacovskym, Praga, Republika Czeska 

2013 - Galeria Bielska, Bielsko-Biała

2013 - Galeria Sektor, Jaworzno

2012 - Miejska Galeria Sztuki Wozownia, Biały Cień, Toruń

2012 - Galeria Miejska, Wrocław

2012 - Galeria Oranżeria, Centrum Rzeźby Polskiej, Niedyskretne spojrzenie, Orońsko

2012 - MCSW Elektrownia, Radom

2011 - Galeria Sektor Górnośląskie Centrum Kultury Katowice

2011 - Galeria Miejska Arsenał, Poznań

2011 - Galeria Miejska, Wrocław

2011 - Miejska Galeria Sztuki Wozownia, Poręczenie, Toruń

2010 - Galeria XXI, Long Life Learning, Warszawa

2010 - Galeria Miejska, Wrocław

2010 - Tatranska Galeria, Poprad, Słowacja

2010 - Galeria Polityczna, UAM, Poznań

2009 - Galeria Miejska, Wrocław

2009 - Galeria Mała, Nowy Sącz

2009 - Bałtycka Galeria Sztuki Współczesnej, Słupsk

2008 - Galeria Miejska, Wrocław

2008 - Galeria Nowy Wiek, Muzeum Ziemi Lubuskiej, Zielona Góra

2008 - Haus der Modernen Kunst, wraz z Izabellą Gustowską, Staufen, Niemcy

2008 - Galeria OFFicyna, Szczecin

2008 - Galeria AT, Poznań

2008 - Galeria Miejska Arsenał, Poznań

2008 - Galeria BWA, Jelenia Góra

2007 - Wałbrzyska Galeria Sztuki, Zamek Książ

2007 - Galeria Biblioteka Sztuki, Uniwersytet Zielonogórski, Zielona Góra

2007 - Otwarte Atelier, Kraków

2006 - Galeria Miejska, Wrocław

2006 - Galeria OFFicyna, Szczecin 

2006 - Galeria Blok, ASP, Łódź

2006 - Galeria Sektor, GCK, Katowice

2006 - Galeria XXI, Warszawa

2006 - Galeria Forum Plus, Wrocław

2005 - Galeria BWA, Kalisz

2004 - Galeria Fotografii i Nowych Mediów, wraz z Janem Berdyszakiem, Gorzów Wielkopolski

2004 - Galeria R, Poznań

2004 - Galeria Miejska, Wrocław

2003 - Galeria Miejska, Mosina

2003 - Galeria XXI, Warszawa

2003 - Galeria Zamek, Lubin

2003 - Kunsthaus Santa Fe, San Miguel de Allende, Guanajuato, Meksyk

2003 - Galeria Fotografii i Nowych Mediów, Gorzów Wielkopolski

2003 - Galeria BWA, Zielona Góra

2002 - Galeria Miejska, Wrocław

2002 - Galeria werbalna, Poznań

2001 - Kulturforum Rheine, Closter Bentlage, Rheine, Germany

2001 - Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa

2000 - Galeria Miejska, Wrocław

2000 - Galeria AT, Poznań

1999 - Galeria ON, Poznań

1999 - Galeria Bałtycka, Ustka

1999 - Galeria Miejska, Wrocław

1999 - Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego, Bydgoszcz

1998 - Galeria Medium, Bratysława, Słowacja

1998 - Galeria BWA, Leszno

1998 - Helmut Servas Kunsthalle, Rodalben, Niemcy

1998 - Galeria Manhattan, Łódź

1998 - Galeria Wieża Ciśnień, Konin

1997 - Galeria Wieża Ciśnień, Bydgoszcz

1997 - Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa

1997 - Międzynarodowe Centrum Sztuki, Poznań

1997 - Galeria GI, Zielona Góra

1996 - Sculpture Space - rezydencja, Utica, Stany Zjednoczone

1996 - Galeria Teraz, wraz z Janem Berdyszakiem, Szczecin

1996 - Galeria Bonar, Łomża

1996 - Galeria Stara, BWA, Lublin

1996 - Galeria Prima Kunst, Kilonia, Niemcy

1996 - Galeria Nad Wisłą, Toruń

1995 - Galeria Wyspa, Gdańsk

1995 - Galeria Foyer, Gdańsk

1995 - Galeria Forum Kunst, Weilheim/Teck, Niemcy

1995 - Galeria On, Poznań

1994 - Galeria Gerulata, Bratysława, Słowacja

1994 - Voipaala Center, Voipaala, Finlandia

1993 - Nad Wisłą Gallery, Toruń

1992 - Galeria Grodzka, BWA, Lublin

1992 - Galeria Stara, BWA, Lublin

1992 - Galeria Rzeźby, BWA, Warszawa

1992 - Galeria QQ, Kraków

1991 - Galeria Utilis, Poznań

1991 - Galeria 72, Chełm Lubelski

1991 - Galeria Arsenał, Białystok 

1991 - Berllanderi Sculpture Workshop-rezydencja, Wielka Brytania

1990 - Galeria Utilis, Poznań

1990 - Berllanderi Sculpture Workshop-rezydencja, Wielka Brytania

1990 - Galeria FF, Łódź

1988 - Galeria New Space, Fulda, Niemcy



WYSTAWY ZBIOROWE

2021- SEM 13,Międzynarodowe sympozjum rzeźbiarskie, Hommage a Erna Masarovicova, Bratysława, Słowacja

2021-  BWA Olsztyn, Andzelmiada-kolekcja sztuki Waldemara Andzelma,,Olsztyn

2021 - Galeria Nowy wiek. 20 lat!, Galeria Nowy Wiek, Muzeum Ziemi Lubuskiej, Zielona Góra

2020 - Zasoby naturalne, Muzeum Współczesne, Wrocław

2020 - Świętość natury, 10.Triennale Sztuki Sacrum, Miejska Galeria Sztuki, Częstochowa

2020 - Festiwal Sztuki Nowej Labirynt, Galeria Okno SMOK, Słubice

2020 - Nicht, Museum Zeitgemasser Kunst, Drezno, Niemcy

2020 - Odmienne postawy, cztery przestrzenie, Galeria 72, Chełm Lubelski, Poland

2020 - Kunstsommer 2020, Galeria K, Staufen, Germany

2020 - Było jest i będzie-piękne czasy, Międzynarodowe Sympozjum, Pałac w Morawie

2019 - Unobvious, 6.Międzynarodowy Festiwal Fotografii, Suwon, Korea Południowa

2019 - Kolekcja Waldemara Andzelma, Galeria Z, Bratysława, Słowacja

2019 - Kategorium, Centrum Nauki i Sztuki Stara Kopalnia, Wałbrzych

2019 - Gorączka Sobotniej Nocy, Pracownie-Stara Vajnorska17/A, Bratysława, Słowacja

2019 - Biennale małej formy rzeźbiarskiej, Galeria Synagoga, Trnava, Słowacja

2019 - Biennale małej formy rzeźbiarskiej, Kysucka Galeria, Osadnica, Słowacja

2018 - Rezonanse Sztuki VIII: Kto ma oczy niech słucha, NFM, Wrocław

2018 - Niech Żyje Nam, ODA, Piotrków Trybunalski

2018 - Festiwal Land Art, Bubel Granna

2018 - Było, jest i będzie, Międzynarodowe Sympozjum, Pałac w Morawie

2018 - Sztuka współczesna z kolekcji Wojciecha Fibaka, Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego, Bydgoszcz

2018 - Zrąb, Ogólnopolska Wystawa Rzeźby, Centrum Nauki i Sztuki Stara Kopalnia,Wałbrzych

2018 - Przestrzenie Ziemi, Galeria Magiel, Wielichowo

2018 - I po co nam wolność?, Csw Toruń

2017 - Anmerkungen zum Beginn des kurzen 20.Jahrhunderts, Ncca, Kaliningrad, Rosja

2017 - Hołd Passe-partout, Międzynarodowy Festiwal Nowej Sztuki lAbiRynT, Galeria Okno, Słubice

2017 - Pustka, Pełnia, Utopia, kolekcja Waldemara Andzelma, Bwa, Olsztyn

2017 - Ojcowie i synowie-od genetyki do epigenetyki, Tatranska Galeria, Poprad, Słowacja

2017 - Art Work, Mystecky Arsenał, Kijów, Ukraina

2017 - Sztuka w ogrodzie, Grassalkovichova, Bratysława, Słowacja

2017 - Piotrowicz i goście, Muzeum Narodowe, Poznań

2016 - 8.COR-TEN, Międzynarodowe Sympozjum Hommage a Erna Masarovičová, Bratysława, Słowacja

2016 - Segregator Obecności - Człowiek tu i teraz, BwaiuP, Piła, Poland

2016 - 25/25, Galeria Miejska, Wrocław

2016 - Nieczytelność. Palimpsesty, Muzeum Pana Tadeusza,Wrocław

2016 - 5.Mediations Biennale. Fundamental, Muzeum Narodowe, Poznań

2016 - 5 ton rzeźb z Orońska, Park Millenaris, Budapeszt, Węgry

2016 - Newrope, Nitrianska Galeria, Nitra, Słowacja

2016 - Człowiek tu i teraz, Muzeum Okręgowe, Słupca

2016 - Człowiek tu i teraz, MONA inner spaces, Poznań

2016 - Od Myjaka do Berdyszaka, Galeria Nova, ASP, Wrocław

2016 - Aktualne, Galeria Profil, CK Zamek, Poznań

2016 - Art Fair (z Galerią Manfreda Kluckerta), Karlsruhe, Niemcy

2016 - Ukryty Wymiar, ODA, Piotrków Trybunalski

2016 - Nieczytelność: Konteksty pisma, Art Stations Foundation, Stary Browar, Poznań

2015 - AArt Fair (z Galerią Manfreda Kluckerta), Karlsruhe, Niemcy

2015 - Anmerkungen zum Beginn des kurzen 20.Jahrhunderts, MuseumsQuartier, Wien, Austria

2015 - 7.COR-TEN, Międzynarodowe Sympozjum Hommage a Erna Masarovičová, Bratysława, Słowacja

2015 - 25/25, Jubileusz Galerii Sztuki Współczesnej Profil, Galeria Profil CK Zamek, Poznań

2015 - Not-aufnahme, Up Gallery, Berlin, Niemcy

2015 - (Nie) dotykaj! Haptyczne aspekty sztuki polskiej po 1945 roku, Centrum Sztuki Współczesnej, Toruń

2015 - 50/50/50, Bwa Kielce, Poland

2015 - Konteksty ’90, Galeria Miejska Bwa, Bydgoszcz

2015 - Wystawa Aula, Asp, Gdańsk

2014 - Noce z performance - Gdzie jest mój dom?, Galeria Miejska Bwa, Bydgoszcz

2014 - Anmerkungen zum Beginn des kurzen 20.Jahrhunderts, Motorenhalle, Project Centre of Contemporary Art, Drezno, Niemcy

2014 - 6.Biennale Sztuki - Zobaczyć, Galeria Profil Ck Zamek, Poznań

2014 - Konwersacje - preMedytacje, Galeria u Jezuitów, Poznań

2014 - Segregator Obecności, Muzeum Ziemiaństwa w Dobrzycy, Poland

2013 - Polska sztuka i animacja z Poznania, Galeria Habeer, Be'er Sheva, Izrael

2013 - Geometrie - kiedy forma staje się treścią, Rarytas Wiedeński, Poznań

2013 - Art Pozy V, Contemporary Art Space, Osaka, Japonia

2013 - Przyczyny i skutki. Galeria AT 1982-2012, Galeria Miejska Arsenał, Poznań

2012 - Art Tranzyt, Galeria Sektor, Jaworzno

2012 - Wschodni Salon Sztuki, Zamek, Lublin

2012 - preMedytacje, Galeria Maison, Bazylea, Szwajcaria

2012 - STILL/ON - 35 lat Galerii ON, Synagoga, Poznań

2011 - THYMÓS. Sztuka gniewu 1900 – 2011, praca wycofana na życzenie autora, Centrum Sztuki Współczesnej, Toruń

2011 - Wszystko, co nam się wydaje, Jagielski, Ługowski, Berdyszak, Mcsw Elektrownia, Radom

2011 - preMedytacje / S  Y  M  U  L  A  C  J  E, Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko

2011 - Dobre sąsiedztwo?, Kunstraum Bethanien, Berlin, Niemcy

2011 - Kręgi Sztuki, Festiwal, Cieszyn

2011 - Flagi, Mcsw Elektrownia, Radom

2011 - preMedytacje, Muzeum Historii Miasta, Katowice

2011 - Barwy ochronne, Asp Łódź

2010 - Sąsiedzi/Nachbarn, Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia, Gdańsk

2010 - Rozpoznanie miejsca, Muzeum Architektury, Wrocław

2010 - Z kolekcji Szczecińskiej Zachęty, Szczecin

2010 - Art Show of Mediations Biennale, Stary Browar, Poznań

2010 - preMedytacje, Galeria Bielska BWA, Bielsko Biała

2010 - Salon Akademii, Asp, Warszawa

2010 - Będzie lepiej i coraz lepiej - zbiory Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy, Galeria Sztuki Współczesnej, Olsztyn

2010 - Kolekcja Asp, Wydział Nauk Społecznych Uam, Poznań

2010 - Postawy, Galeria Profil CK Zamek, Poznań

2010 - Cokolwiek, Galeria Przychodnia, Poznań

2010 - Przeplot, Muzeum Włókiennictwa, Łódź

2010 - Naturalne. Natura poza naturą, Salon Akademii, Asp, Warszawa

2009 - Zapomniane pokoje, Bałtycka Galeria Sztuki Współczesnej, Słupsk

2009 - Difference Beyond Difference, Stary Browar, Poznań

2009 - Między 30 a 35, Stara Drukarnia, Poznań

2009 - Koany w Elektrowni, Mcsw Elektrownia, Radom

2009 - V Biennale Sztuki Europejskiej, Rawicz

2009 - Zapomniane pokoje, Galeria u Jezuitów, Poznań

2009 - Polska-Niemcy 4:6, Galeria Sztuki Współczesnej BWA, Katowice

2009 - Tożsamość sztuki-Marcin Berdyszak, Zafos Xagoris, Muzeum Narodowe, Wrocław

2009 - Śląska Kolekcja Sztuki Współczesnej, Galeria Bielska Bwa, Bielsko-Biała

2008 - Chicago Verge, Galeria I Space, Chicago, Stany Zjednoczone

2008 - Crossover, Münsterland Festival, Jacek Jagielski, Marcin Berdyszak, Kolvenburg Billerbeck, Billerbeck, Niemcy

2008 - Crossover, Münsterland Festival, Jacek Jagielski, Marcin Berdyszak, Kulturspeicher Dorenthe, Ibbenburen, Niemcy

2008 - Powstanie sztuki, Mazowiecki Festiwal Artystów, MCSW Elektrownia, Radom

2008 - Sztuka postkonsumpcyjna, Zamek Książąt Pomorskich, Szczecin

2008 - Karnawał cyborgów, Bałtycka Galeria Sztuki Współczesnej, Słupsk

2008 - Dowcip i władza sądzenia. asteizm w Polsce, Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia, Gdańsk

2007 - Kontakt, Kolekcja Regionalna Zachęty Sztuki Współczesnej w Szczecinie, Muzeum Regionalne, Koszalin

2007 - Dowcip i władza sądzenia. asteizm w Polsce, Galeria Miejska Arsenał, Poznań

2007 - Scope Art Fair Miami Beach, z Galerią Kościelak, Miami, Stany Zjednoczone

2007 - Karnawał cyborgów, Galeria Działań, Warszawa

2007 - Dowcip i władza sądzenia. Asteizm w Polsce, Galeria BWA, Zielona Góra

2007 - Muzeum w galerii, Galeria Nowy Wiek, Muzeum Ziemi Lubuskiej, Zielona Góra

2007 - Profile1: Polish Art Today, Galeria Anya Tish, Huston, Stany Zjednoczone

2007 - Narzędzia Kultury, Galeria Gosia Kościelak, Chicago, Stany Zjednoczone

2007 - Liste 07 Berlin, z galerią Kunsthaus Santa Fe z Meksyku, Berlin, Niemcy

2007 - Dowcip i władza sądzenia. asteizm w Polsce, Galeria Program, Warszawa

2007 - Dowcip i władza sądzenia. asteizm w Polsce, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa

2007 - Mechaniczna Pomarańcza, Galeria Sektor, Centrum Kultury Katowice, Katowice

2007 - Mamidło-Św. Bernadetta, Galeria Program, Warszawa

2007 - Sąsiedzi/Nachbarn, Kulturforum Altona, Hamburg, Niemcy

2007 - Znaki czasu. Śląska Kolekcja Sztuki Współczesnej, Dworzec Kolejowy, Katowice

2007 - Karnawał cyborgów, Collegium Europaeum Gnesnense, Gniezno

2007 - Prezentacje, Miejskie Biuro Wystaw Artystycznych, Leszno

2007 - Znaki czasu. Śląska Kolekcja Sztuki Współczesnej, Galeria Arsenał, Białystok

2006 - Zdążyć przed zachodem słońca, Galeria Wozownia, Toruń

2006 - Warszawa w Berlinie, Komunale Galerie, Berlin, Niemcy

2006 - Warszawa w Sofii, Narodowe Centrum sztuki Współczesnej, Sofia, Bułgaria

2006 - Blaumachen, Zamek Putbus, Putbus, Niemcy

2006 - Znaki czasu. Śląska Kolekcja Sztuki Współczesnej, Galeria Sztuki Współczesnej BWA, Katowice

2006 - International Contemporary Art Fair (ARCO '06), z Galerią Kunsthaus Santa Fe w Meksyku, Madryt, Hiszpania

2006 - Blue Bread, Galeria Miejska, Wrocław

2005 - Powidoki, Galeria Szara, Cieszyn

2005 - Powidoki, Galeria Sektor Górnośląskie Centrum Kultury, Katowice

2005 - Wolność i odpowiedzialność, UDK, Berlin, Niemcy

2005 - Art Poznań-2005, Stara Rzeźnia, Poznań

2005 - Interwencje, Międzynarodowe Spotkanie artystów, Janów Lubelski

2005 - Faunomania, Centrum Röda Sten, Göteborg, Szwecja

2005 - Pomiędzy różnicami, Galeria Hansgrohe, Poznań

2005 - Oder/Odra, Kunstraum Kreuzberg/Bethanien, Berlin, Niemcy

2004 - Przez; obraz, słowo, formę i ideę, Stary Browar, Poznań

2004 - I Biennale Sztuki Euro Art, Koszary Sztuki, Świnoujście

2004 - Euro Art Retransmisja, Muzeum Narodowe, Szczecin

2004 - MMAC Festiwal w Tokio, Galeria Session Suginami, Tokio, Japonia

2004 - Mmac Festiwal Performance, Muzeum Yamabiko, Mischima, Japonia

2004 - Oder/Odra, Galeria Amfilada, Szczecin

2004 - Przestrzeń w kolażu, kolaż w przestrzeni, Miejska Galeria Sztuki, Zakopane

2004 - Kolekcja, ASP, Poznań

2004 - Artyści Tatrom, Sympozjum, Nowy Smokowiec Słowacja

2004 - Art-Poznań, Stary Browar, Poznań

2004 - Polen-Kunst-Europa, Bausparkasse, Schwäbisch Hall, Niemcy

2004 - Nic podobnego, Galeria Grodzka, Lublin

2003 - Metamorph - Ahn, Berdyszak, Knaflewski, Kunsthalle Faust, Hannover, Niemcy

2003 - Etyka w ekologii, Wsh, Frombork

2003 - Berdyszak, Jagielski, Ługowski, Baszta Czarownic, Słupsk

2003 - Breaking Silence Ix, Centrum Inner Spaces, Poznań

2003 - Kolekcja, Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego, Bydgoszcz

2003 - Sztuka III RP, Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko

2003 - Dialog Loci, Twierdza Sztuki, Kostrzyn

2003 - Lekkość rzeczy, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa

2003 - Muestra 002, Międzynarodowe Targi Sztuki, WCT, Mexico City, Meksyk

2003 - Facing Nature, Centrum Inner Spaces, Poznań

2003 - Siedem-siedem, Muzeum Ziemi Lubuskiej, Zielona Góra

2002 - Obrazy Naturalne, Gallery R, Poznań

2002 - Między Naturą a Kulturą, Galeria Bielska, Bielsko-Biała

2002 - Black and White, Galeria AT, Poznań

2002 - Territorios X, Galeria Casa de las Monas, León, Meksyk

2002 - Aporie, Galeria BWA, Zielona Góra

2002 - Aporie, Galeria BWA, Jelenia Góra

2001 - Mixing Realities, Galeria Miejska, Wrocław

2001 - Anatomia mroku, Galeria Bałtycka, Ustka

2001 - Intercity, Bunkier Sztuki, Kraków

2001 - Mixing Realities, Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego, Bydgoszcz

2001 - Wojna w człowieku, Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko

2001 - Nona, Galeria u Jezuitów, Poznań

2000 - Polska scena 2000, Centrum Sztuki współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa

2000 - Konstrukcja w procesie, Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego, Bydgoszcz

2000 - Rohkunstbau, Zamek Grosse Leuthen, Niemcy

2000 - Rzeźba i obiekt, Pałac Palffy, Bratysława, Słowacja

2000 - Balance 2000, Kunsthalle Faust, Hannover, Niemcy

2000 - Intryga, prowokacja, Galeria Sztuki im. Mykolasa Żilinskasa, Kowno, Litwa

2000 - W samo południe, Galeria Nad Wisłą, Toruń

2000 - Wokół znaku, Dom Eskenów, Toruń

2000 - Serce Ciało Dusza, Międzynarodowe Centrum Sztuki Inner Spaces, Poznań

2000 - Utopia i wizja, Galeria Narodowa Zachęta, Warszawa

1999 - Utopia i wizja, Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko

1999 - Evolving Environment, Fanny Fox Decker Gallery | MICA, Baltimore, Stany Zjednoczone

1999 - Pobyt stały, Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego, Bydgoszcz

1999 - Pobyt stały, Tatranská Galeria, Poprad, Słowacja

1999 - Międzynarodowe warsztaty rzeźbiarskie, Kap Arkona, Niemcy

1999 - Sztuka geometryczna z kolekcji Muzeum Okręgowego w Chełmie, Kunstpavilon, Tyrol, Austria

1999 - Miejsce zaznaczone, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa

1998 - Impulsy, Muzeum Ziemi Lubuskiej, Zielona Góra

1998 - Show, Galeria The Frame, Pittsburgh, Stany Zjednoczone

1998 - Conversation, sympozjum, Gewerbepark Haid, Engstingen, Niemcy

1998 - Conversation, Mass Gallery, Engstingen, Germany

1998 - Maki-Penttila, Taidemuseo, Lapinlahti, Finlandia

1998 - Impulsy, Galeria Awangarda, Wrocław

1997 - It can be seen, heard & smelt, Galeria Wyspa, Gdańsk

1997 - Bez tytułu, Międzynarodowe Centrum Sztuki, Poznań

1997 - Kolekcja, Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia, Gdańsk

1997 - Wobec natury, Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko

1997 - Inner spaces, Galeria Wyspa, Gdańsk

1996 - Ost-West symposium, Bergisch-Gladbach, Niemcy

1996 - Hulbój, Lewicka, Sienkiewicz, Piatoprsta, Berdyszak, Galeria Miejska, Wrocław

1996 - Signed, sealed, sold, Międzynarodowe Centrum Sztuki, Poznań

1996 - OiKOS, Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego, Bydgoszcz

1995 - 5362m3, Miejsce Sztuki, Mosina

1995 - Land Space Art Project, Wachtberg, Austria

1995 - Rekomendacje, Galeria Miejska Arsenał, Poznań

1995 - Candid Camera, Muzeum Artystów, Łódź

1994 - ZOO-Art, Międzynarodowe Centrum Sztuki, Poznań

1994 - 5362m3, Miejsce Sztuki, Mosina

1994 - Muzeum znaku czasu, Galeria Arsenał, Białystok 

1994 - Prototyp, Muzeum Narodowe, Bratysława, Słowacja

1994 - Berdyszak, Ługowski, Marzec, Stinson, Galeria Miejska Arsenał, Poznań

1994 - 7 artystów z Poznania, Międzynarodowe Centrum Sztuki, Poznań

1993 - 5362m3, Miejsce Sztuki, Mosina

1993 - Rzeźba w drewnie, Moravany, Słowacja

1993 - Relacje odwrotne, Galeria Nad Wisłą, Toruń

1993 - Workshop, Galeria Medium, Ružomberok, Słowacja

1993 - 7 artystów z Poznania, Galeria Nad Wisłą, Toruń

1992 - 5362m3, Miejsce Sztuki, Mosina

1992 - W kręgu kwadratu, Galeria Nad Wisłą, Toruń

1992 - Miejsca nie miejsca, Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko

1992 - Ekologium, Zamek Książąt Pomorskich, Szczecin

1991 - Creative Marathon, Stargard Szczeciński

1991 - Konstrukcja i znak, Galeria 72, Chełm Lubelski

1990 - Arte Facta'90, Galeria Arsenał, Białystok 

1989 - Pomiędzy refleksją a ekspresją, Zakopane

1989 - Orońsko'89, Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko

1989 - Biennale Sztuki dla Dziecka, Poznań

1989 - Art Meeting, Kazimierz nad Wisłą

1989 - Rzeźbiarze poznańscy, Galeria Miejska Arsenał, Poznań




























czwartek, 14 października 2021

WYOBRAŹ SOBIE Sztuka zmieniająca świat


 





Wyobraź sobie. Sztuka w zmieniającym się świecie. Sztuka zmieniająca świat.
30 lat Instytutu Sztuk Wizualnych Uniwersytetu Zielonogórskiego.
Wystawa prac artystów i pedagogów ISW UZ.

MIEJSCA EKSPOZYCJI:
Galeria Rektorat
Uniwersytet Zielonogórski, ul. Licealna 9
www.isw.uz.zgora.pl/galeria-rektorat

Radosław Czarkowski, Joanna Fuczko, Mirosław Gugała, Paulina Komorowska-Birger, Alicja Lewicka-Szczegóła, Liwia Litecka, Jarosław Łukasik,Patrycja Wilczek-Sterna

Galeria BWA
Al. Niepodległości 19
www.bwazg.pl

 Kacper Będkowski, Andrzej Bobrowski, Katarzyna Dziuba, Marek Lalko, Maryna Mazur, Anna Owsian, Karolina Spiak, Piotr Szurek, Ryszard Woźniak

Galeria Nowy Wiek
Muzeum Ziemi Lubuskiej, al. Niepodległości 15
www.mzl.zgora.pl

Paweł Andrzejewski, Barbara Bańda, Sławomir ZBIOK Czajkowski, Magdalena Gryska, Jarosław Jeschke, Helena Kardasz, Aleksandra Kubiak, Katarzyna Smugarzewska

16.10 - 07.11.2021

artyści: Paweł Andrzejewski, Barbara Bańda, Kacper Będkowski, Andrzej Bobrowski, Sławomir ZBIOK Czajkowski, Radosław Czarkowski, Piotr Czech, Katarzyna Dziuba, Joanna Fuczko, Magdalena Gryska, Mirosław Gugała, Jarosław Jeschke, Helena Kardasz, Paulina Komorowska-Birger, Aleksandra Kubiak, Marek Lalko, Alicja Lewicka-Szczegóła, Liwia Litecka, Jarosław Łukasik, Maryna Mazur, Anna Owsian, Katarzyna Smugarzewska, Karolina Spiak, Piotr Szurek, Patrycja Wilczek-Sterna, Ryszard Woźniak.
kurator: Ryszard Woźniak
projekt graficzny plakatu, zaproszenia i baneru: Piotr Czech

Ideą wystawy jest poszukiwanie i odnajdywanie w tradycjach awangardowych takich dzieł i wartości, które nadal inspirują i które w subiektywnej ocenie artysty, warto przywołać obecnie. Zaproszeni do udziału artyści, którzy z wyboru są też pedagogami, prezentują postawę aktywną wobec rzeczywistości. Ambicja zmieniania rzeczywistości poprzez twórczość, łączy uczestników wszystkich ruchów postępowych minionych dekad z nami, żyjącymi obecnie. Zmieniającemu się światu, zawsze towarzyszyła sztuka, która z jednej strony kreowała „obraz epoki”, a z drugiej strony, inspirowała do dokonania zmian.
Interesuje nas sztuka, która wzbogaca rzeczywistość o niezbędne, uniwersalne porządki: estetyczny i duchowy. Interesuje nas sztuka, w której ludzka wyobraźnia doświadcza wolności, a powszechne marzenie o życiu w bardziej harmonijnym i uporządkowanym świecie, spełnia się. Dzięki twórczości i sztuce możemy więc sobie wyobrazić, że czas, w którym teraz żyjemy, jest czasem wolnym od wad.
Wystawa prezentuje nowe prace, wykonane specjalnie na tę okazję i takie, które zostały zainspirowane dziełami eksponowanymi w ramach stałej ekspozycji pod nazwą: Galeria Złotego Grona. Kolekcja sztuki polskiej XX wieku w Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze.





























czwartek, 10 czerwca 2021

Rafał Strent ANTIDOGMA






























ZYGMUNT RAFAŁ STRENT - urodzony w 1943 r. w Łucku na Wołyniu. W roku 1972 ukończył studia na Wydziale Malarstwa warszawskiej ASP w pracowni prof. Aleksandra Kobzdeja; aneks z grafiki artystycznej u prof. Haliny Chrostowskiej. Do 1990 r. przewodniczący Solidarności, przez dwie kadencje dziekan Wydziału Grafiki (do emerytury prof. zwyczajny w macierzystej uczelni, obecnie zatrudniony w będącej pod auspicjami Polskiej Akademii Nauk Wyższej Szkole Informatyki Stosowanej i Zarządzania w Warszawie).  Były przewodniczący Sekcji Sztuki Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów, ekspert Polskiej Komisji Akredytacyjnej, wiceprzewodniczący Rady Wyższego Szkolnictwa Artystycznego,  były członek Komisji Nagród Prezesa Rady Ministrów, były członek kapituły Nagrody C. K. Norwida, współtwórca konkursu Grafika Warszawska, wiceprzewodniczący akredytowanej przy UNESCO Polskiej Sekcji  AIAP etc.

       Doświadczenie dydaktyczne poza Warszawą: Poznań, Brighton (Wlk. Bryt.), Milwaukee (USA), Herford i Trewir (RFN), Częstochowa. Uczestnik setek sądów konkursowych w kraju i poza nim – ostatnio na przełomie listopada i grudnia 2016  r. w 17 Azjatyckim Biennale Sztuki           w Dhace (Bangladesz).

       Autor ok. 80 indywidualnych wystaw malarstwa, grafiki i rysunku w kraju i poza granicami, uczestnik ok. 350 wystaw zbiorowych, laureat nagród i wyróżnień artystycznych m.in.                    w Luksemburgu (Musee 2000), Międzynarodowego Biennale Grafiki w Sofii, Międzynarodowego Biennale Grafiki w Wiedniu, Międzynarodowego Grand Prix Sztuki Współczesnej w Monte Carlo, nagrody za działalność twórczą Ministra Kultury RP etc.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

       Zaczął edukację od elektroniki. Pracował w cegielni, na budowie i u ogrodnika. Produkował radiostacje do czołgów i urządzenia radarowe, naprawiał elektrowozy i telewizory, grał w zespole jazzowym i oświetlał scenę w warszawskim Teatrze Dramatycznym. Pokrętną drogą dotarł do sztu-ki, w której poczuł się jak w domu. Malarstwo, grafika i rysunek to dość dużo aby wyrazić “drżący blaskami kosmos” (Gombrowicz - Dzienniki). Za radą prof. Haliny Chrostowskiej starannie notował wszystkie sukcesy, udział w konkursach, wystawach, działania organizacyjne w ZPAP itp. Oto bardzo skrócony spis miejscowości, gdzie  pokazywał swoje prace: Dzierżoniów, Warszawa, Tunis, Ursus, Łódź, Kopenhaga, Nevres, Mediolan, Luanda, Maputo, Epinal, Kraków, Barcelona, Pamplona, Sofia, Praga, Clermont-Ferrand, Ałma Ata, Sopot, Pecs, Toruń, Kecskemeth, Blois, Grasse, Madryt, Poznań, Toruń, Kilonia, Gdańsk, Szczecin, Barcelona, Kopenhaga,Wrocław, Buenos Aires, Ułan Bator, Słupsk, Nakskov, Sztokholm, Turku, Monte Carlo,  Berlin, Cieszyn, Ankara, Istambuł, Norrkoeping, Duesseldorf, Londyn, Sopot, Szczecin, Caracas, Hamburg, Edmonton, Radom, Monte Carlo, Lizbona, Porto, Paryż, Nowy Jork,  Evora, Kalisz, Kair, Alger, Haga, Koszalin, Chiba, Nara, Fukuoka, Okinawa, Hawana, Sztokholm, Olsztyn, Przemyśl - itd.  aż do końca 1981 roku, kiedy lepiej było nie notować swoich zaangażowań  [----][Dziennik Ustaw nr 20, poz. 99 art. 2 p. 2].

Otrzymane nagrody i wyróżnienia:

1987, 1993, 1995, 1996, 2002 – Nagroda Rektorska ASP w Warszawie

2003 – Nagroda Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu

2003 – Nagroda indywidualna Ministra Kultury za wybitne osiągnięcia artystyczne i dydaktyczne

2004 – Złoty krzyż Zasługi RP

2004 – Dyplom Honorowy Ministra Kultury Republiki Bułgarii za popularyzację Bułgarskiej Kultury

2005 – Odznaka “Zasłużony Działacz Kultury” Ministerstwa Kultury

2005 – Medal Stulecia ASP w Warszawie

2010 – Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za działalność na rzecz szkolnictwa artystycznego

2012 – Nagroda indywidualna Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z osiągnięcia organizacyjne

2013 – Srebrny Medal “Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

2018 – „Srebrna Laska” – honorowe wyróżnienie Towarzystwa Przyjaciół ASP w Warszawie

2018 – Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”


       Oto fragment artystycznego credo:

“W moim pojęciu sztuka jest zjawiskiem starym jak świat i jak świat różnorodnym. Wiążę ją           z kulturą, która jest zaprzeczeniem barbarzyństwa. Wywodzi się z kultywacji, a wcześniej z kultu. Dlatego kategorycznie nie godzę się na taką jej definicję, która pozwala dziki gwałt umieścić w polu ekspresji artystycznej. Pożar Rzymu mógł mieć sens estetyczny tylko w chorej głowie. Dlatego wolę, by sztuka była choć trochę elitarna, by nie musiała wciąż szukać języka - by sama była językiem. Byśmy dzięki niej mogli porozumiewać się w sprawach, których inaczej wyrazić się nie da. Ten elitaryzm nie jest dziedzictwem krwi, ale funkcją wrażliwości. Dopóki rodzą się ludzie, którym nie jest obojętny kolor, kształt i kompozycja, którzy tych środków (właściwie technicznych) umieją użyć do ujawnienia, co im tam w duszy gra; dopóki są też inni, łasi na te frykasy dla oczu     i dla duszy - dopóty jesteśmy silniejsi niż barbarzyńcy. Nie dajmy sobie wmówić, że sztuka naszych czasów musi być brutalna i wulgarna. Nie musi! To wcale nie jest sztuka, ale medialny wybryk powstały dla rozgłosu. Dlatego warto pamiętać, że ten rozgłos także ma charakter medialny: dziesięciosekundowy. Aby echo trwało dłużej, trzeba wzmagać środki - aż do absurdu, aż do zdziczenia. Czy  warto?”


   ANTIDOGMA

   Generalnym problemem dzisiejszego czasu jest deficyt kultury. Dotyczy on wszystkich bez mała społeczeństw, niezależnie od wyznawanych systemów wartości i historycznego bagażu. Próby osadzania współczesności na sprawdzonych półkach są z natury skazane na porażkę. Każde pokolenie ma prawo, a właściwie obowiązek, zaznaczyć swoją obecność w sposób dla siebie zrozumiały – a naturalnym na to sposobem jest podważanie zastanej aksjologii. Tak działa przecież system nauki, gdzie każda najświętsza prawda powinna być podważalna, bo to świadczy o jej wartości! Postęp właśnie stąd się bierze.

   Dogmaty sprawdzają się jedynie w religiach i funkcjonują, jak długo znajdują wyznawców. Jeśli definicję kultury wywodzimy z kultu, to łatwiej ją lokować wśród zjawisk emocjonalnych. Jeżeli jednak za źródło uznamy łacińskie, cultura agri (uprawa ziemi), wtedy rzecz nam się komplikuje. Rolnictwo wymaga dobrej znajomości warunków i systematycznej pracy, te zaś są z gruntu racjonalne. Środowiskowych definicji kultury można znaleźć wielkie mnóstwo i każda ma swój sens, od kultury politycznej, technicznej, ludowej, wysokiej, aż po kulturę bakterii. Kultura współpracy to jeden z najważniejszych problemów dzisiejszego dnia, bo nie ma wątpliwości co do wyższej efektywności pracy zbiorowej. Społeczeństwa z ograniczoną zdolnością współdziałania zasiedlają peryferia cywilizacji… Nie bez powodu największe osiągnięcia zawdzięczamy międzynarodowym zespołom badaczy korzystających z binarnych, natychmiastowych środków przekazu osiągnięć. Okazuje się, że suma tej wiedzy zawsze jest wyższa niż by na to wskazywała arytmetyka. Przykłady  można mnożyć, wskazując choćby błyskawiczny ratunek dla świata przed Covid-19. Ta współpraca wymaga przede wszystkim wzajemnego zawierzenia, i dlatego społeczności dotknięte podejrzliwością także zasiedlają peryferia cywilizacji… Paranoja to nie droga do świetlanej przyszłości – gdzieś przecież jest  w nas gen zaufania, sprawiający, że z osobnych jaskiń, gniazd na drzewach i wysp przez tysiące lat ciągnęliśmy do siebie nawzajem, tworząc wioski, osiedla i miasta. Nawet te koszmarne, zatłoczone, nędzne i brudne, gdzie jednak w zagrożeniu jest się do kogo odwołać. Samotności szukają osoby z deficytami, a także zwierzęta odchodzące ze świata. To uproszczenie, ale nie jest nieprawdą, bo miasta rosną i rosną, choć tłok, nędza i brud winny zniechęcać przybyszów. 

   Kultura artystyczna (kolejna definicja) obejmuje szereg zjawisk przez marksistów zwanych „nadbudową”. W ich definicji „baza” to to, co praktyczne (ani toto włożyć w garnek, ani nie da się wydoić – jak śpiewał Kazimierz Grześkowiak). Stąd pochodzi pytanie: do  czego służy sztuka? Racjonalna odpowiedź brzmi: do niczego! Ale znów rodzi się następne: czy można bez niej żyć? Niewielu znajdziemy ludzi, którzy odpowiedzą zdecydowanie „nie”, nawet bez roztrząsania tysięcy definicji kultury i sztuki. Osobnicza wrażliwość pcha jednych w praktyczne rejony, gdzie racjonalność jest wyraźnie policzalna. Innych zaś tam, gdzie Czucie i wiara silniej mówi do mnie Niż mędrca szkiełko i oko (to, przypomnę, z Mickiewicza). Reszta świata, jakieś 99 %, szczęśliwie łączy rozsądnie ciało i duszę, nie manifestując swoich preferencji zbyt boleśnie dla bliźnich. 

   I tutaj dochodzimy do kłopotliwego problemu, z którym przychodzi nam się borykać już ponad półtora wieku. To scheda Romantyzmu. Wtedy powołano szereg „wartości”, które jak prawdy wiary, są bezkrytycznie kultywowane po dziś dzień. I mimo, że nie dotyczą konfesji, stanowią upiorny balast hamujący otwarte myśli. To wtedy uznano za wartość Nację, która tępym umysłom wciąż mąci rozum. Śmierć porucznika  Sławomira Mrożka tylko raz była na scenie, oburzała bowiem wyznawców Narodowej Religii Romantycznej. Jest oczywiste, że         z kolebki najpierw akceptujemy rodzinę, innych mając w naturalnym dystansie. Ale potem warto zauważyć, że ci inni, mimo wszelkich różnic, to przecież tacy sami ludzie jak my. Mają podobne potrzeby i oczekiwania. A więc żyj i daj żyć innym! Różnorodność to bogactwo!

   Demiurg (gr. demiourgos) to wzięte z Platona pojęcie, któremu romantycy nadali wartość ponad miarę. Przyszpilone do postaci twórcy czyni zeń osobę oderwaną od rzeczywistości, takie skrzyżowanie anioła z bluźniercą (bo i do tego dano mu prawo). W polskim języku „twórca” różni się tylko jedną literą od Stwórcy, nic więc dziwnego, że tylu ludzi z kręgu sztuki popada w narcyzm, albo i kabotynizm. A to tylko człowiek, może nieco bardziej wrażliwy na dźwięk, słowo, kształt, kolor – a czy jego praca ma sens, wystarczy poczekać dwieście lat, bo tyle się obiektywizują wartości w sztuce. Zalecam więc pokorę. 

   W historii zdarzały się różne nieporozumienia, powstawały wspaniałe idee, które w praktyce kosztowały życie milionów ofiar. Próby wprowadzania raju na ziemi inicjowano od razu, bez „testowania na szczurach”, a dotyczyły na ogół praktycznego wymiaru życia – kosztem życia innych. Wszystko to w kolebce cywilizacji, za jaką mamy Europę. Romantyzm uważam obrazoburczo za podobne nieporozumienie, tyle że praktykowane w sferze ducha. W połowie dwudziestego stulecia używano wielce skutecznego preparatu chwastobójczego o nazwie DDT. Po latach wyszło na jaw, jak trujący był również dla ludzi i zwierząt. Jeśli więc omyłki bywają w praktycznym życiu, to nie unikniemy ich też w tym mniej materialnym. Romantyzm odziera człowieka z całej oświeceniowej warstwy doświadczeń, dając taki księżycowy ogląd świata, bez znajomości przeciwnej strony. Szkoda, że nie możemy już ocenić tego poglądu umysłem Marii Janion, która także uznawała tamten fragment historii kultury za szkodliwą pomyłkę…

   W odniesieniu do sztuk wizualnych warto pamiętać, że i tu dogmatyzm czyni spustoszenie, gdziekolwiek i kogokolwiek dusi swymi mackami. Historycznie obraz jest starszy niż słowo, zaś to pisane też wywodzi się z obrazu: głowa byka, egipski hieroglif, w drodze uproszczeń zmienia się w hebrajskie aleph, greckie alpha, arabskie alif i wreszcie w rzymskie a. To taka nasza krótka ścieżka, ale w innych częściach świata mają podobnie. Nikt nie dochodzi, jaki był stan ducha twórców z Jaskini Chauveta. Celowo używam liczby mnogiej, by podważać mit pojedynczego demiurga, romantyczny i nieprawdziwy. Autorzy byli genialni, pracowali              w bardzo trudnych warunkach i wszystko robili sobie i muzom, jak dzisiejsi wolni artyści. Może to było zlecenie? Najzdolniejsi zrobili to na chwałę ówczesnych Niebios? Starsi plemienia umieli wybrać najlepszych. 

   W rosyjskiej kulturze zadufanych literaturoznawców obdarza się inwektywą bukvojedy, zjadacze liter. Bo znajomość faktów nie uprawnia do stawiania sądów, jeśli nie ma się wrażliwości językowej. Poezja tego wymaga. Podobnie daltonista ma prawo żyć i działać, czasem nawet skutecznie (znam przykłady), ale nie wolno ulegać presji, gdy chce narzucić swoje. „Sport trza umieć” – mówił w Krakowie młody Mrożek. A sztukę trzeba czuć. Analiza techniki, detali kompozycji i całej otoczki historyczno-społecznej to ledwie szkielet wartości. Mircea Eliade zasadnie twierdził, że podstawową cechą prawdziwego działa sztuki jest element tajemnicy. Nigdy nie dowiesz się „co artysta chciał przez to powiedzieć”, jeśli nie podłubiesz we własnej duszy. To Ty czasem wiesz na ten temat więcej niż sam malarz. Niech tak będzie! Pochód -izmów, odkąd zabrano się do analizy mód artystycznych, to nic innego jak próby ekspozycji różnych warstw dzieł sztuki, z których każde prawdziwe przecież je posiada. Grupa spóźnionych impresjonistów, zwanych Kapistami, gdy doszła do władzy w Akademiach, nie pozwalała malować inaczej niż według własnych wyobrażeń o sztuce, taki „socrealizm”                á rebours. Tylko najtwardsi adepci przetrwali – choć przecież wcześniej ci sami szlachetni            i zdolni artyści na własnych karierach czuli presję „czerwonych komisarzy”. Bywa. Szczególnie paskudna w malarstwie była tzw. literatura, w ich mniemaniu obraz to tylko kolor. Jakieś sceny rodzajowe, jakaś fabuła bywały piętnowane najgorszą inwektywą: to literatura!

   Młody aktor Jan Englert słuchał rad swojego nauczyciela i mentora Gustawa Holoubka: - Panie Janie, niech Pan zawsze waży słowa, niech w publicznych wystąpieniach wpierw oceni każde zdanie, bo potem trudno będzie wyzbyć się niektórych. Ale to tylko tak do siedemdziesiątki – potem może Pan już mówić, co Pan naprawdę myśli.  Tego się trzymam, bo Gustaw Holoubek był też moim dyrektorem, kiedy 9 lat pracowałem w warszawskim Teatrze Dramatycznym.

   Jak wyliczono, jest nas w tej chwili na planecie 7,8 miliarda! Każda z osób inna. To także dobra wiadomość, bo łatwiej będzie znaleźć kogoś, kto poprze nasze wysiłki, zaakceptuje postawę i jej wyraz, znajdzie może coś, czego sami w naszych obrazach nie dostrzegliśmy…

   A przecież przed pustym płótnem staje każdy, kto chce zapisać, co mu tam w duszy gra. Taki „syndrom białego płótna” można rozwiązywać na tysiąc sposobów, choćby przez współudział bliskich. Pięcioletni wnuk bez oporu zrobi pierwsze kroki – i jeśli nie musisz wykonywać zleconego (nawet przez siebie) zadania, jeśli godzisz się na przygodę, to pierwszy krok masz za sobą. A wiesz przecież, że najdalsza podróż zawsze zaczyna się od tego pierwszego kroku.  Dlaczego „nieprofesjonalna” ekspresja jest tak atrakcyjna? To proste, po studiach w Akademii rysunek akademicki bywa „kulą u ręki”, a przecież odzwierciedlenie natury następuje w ułamku sekundy w Twoim smartfonie. Pytał góral malarza, po co maluje te góry – skore one już są! Rysunek akademicki, jeszcze połączony z rysunkiem technicznym, to potężne obciążenie               i tylko pomoc bliskich, najbliższych, bywa szansą na wyjście z marazmu. Bo sztuka to skok barbarzyńcy, który przeczuł Boga – jak to najpiękniej i najmądrzej wyraził Julian Tuwim. 

   

Rafał Strent,  styczeń 2021 r.

 

 



















fotografie : Paweł Janczaruk 

                   Marek Lalko