Flux

Flux

Marcin Derda
Kuratorka: Patrycja Ucieklak

Wernisaż wystawy odbędzie się 10.04.2026 godz. 13:00

Galeria Rektorat im. Zenona Polusa

ul. Licealna 9, Zielona Góra

Wystawa czynna do 11.05.2026

Galeria otwarta: pn-pt 8:00 - 14:00

Flux Marcina Derdy stanowi próbę uchwycenia momentu przejścia – stanu zawieszenia pomiędzy wyczerpaniem dotychczasowych strategii działania a wyłanianiem się nowych sposobów myślenia o własnej praktyce artystycznej. Tytułowa zmienność odnosi się nie tylko do form wizualnych czy kwestii tożsamości twórczej, lecz przede wszystkim do kondycji samego procesu pracy, rozumianego jako dynamiczny układ napięć, korekt i redefinicji.

Prezentowana wystawa jest pierwszą w pełni indywidualną realizacją powstałą po dyplomie obronionym w 2025 na Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu. Symboliczne zwieńczenie etapu formalnej edukacji stanowiła instalacja 23:59, zbudowana z rusztowania oraz zestawu telewizorów emitujących kompilację scen odliczania do eksplozji z sześćdziesięciu filmów akcji – każda scena projekcji odpowiadała jednej sekundzie składającej się na minutę poprzedzającą wybuch, tworząc wizualny układ odliczający do momentu kulminacyjnego. Ostateczna „eksplozja” pracy funkcjonowała jako metafora przekroczenia granicy pomiędzy etapem akademickim a samodzielną praktyką artystyczną.

Instalacja ta wyznaczyła zarazem punkt graniczny, po którym konieczne stało się wypracowanie nowych sposobów ekspresji, rozwijanych już poza instytucjonalnymi ramami akademii i w odmiennych realiach społeczno-ekonomicznych. Punktem wyjścia dla projektu Flux stała się więc potrzeba ponownego określenia własnej pozycji twórczej, a także zdystansowania się wobec wcześniejszych odniesień formalnych i metodologicznych, które wcześniej stanowiły ważne źródło inspiracji. W tym sensie wystawa rozwija się jako refleksja nad momentem transformacji – sytuacją, w której dotychczasowe narzędzia pracy okazują się niewystarczające, podczas gdy nowe dopiero zaczynają się kształtować.

W projekcie istotną rolę odgrywają fotografia oraz instalacje przestrzenne, które stają się podstawowymi mediami wykorzystywanymi przez artystę. Nie funkcjonują one jednak wyłącznie jako środki prezentacji gotowych rezultatów, lecz raczej jako narzędzia umożliwiające śledzenie procesu przemiany. Obecny z pracach motyw metamorfozy sugeruje, że dzieło nie posiada ostatecznego, stabilnego zakończenia, a sama praktyka twórcza pozostaje procesem otwartym, podatnym na kolejne reinterpretacje i przekształcenia. Moment uznawany za finalny, ostatni gest formalnego dopracowania, nie oznacza zatem zakończenia pracy koncepcyjnej. Przeciwnie – bywa raczej konsekwencją biologicznych ograniczeń organizmu twórcy, takich jak zmęczenie czy wyczerpanie, niż rzeczywistego poczucia domknięcia procesu.

Quasi-monograficzna ekspozycja obejmuje wybór prac powstałych w latach 2023-2026, tworząc przekrojową narrację ukazująca ewolucję praktyki artysty – od projektów realizowanych jeszcze w kontekście akademickim po realizacje rozwijane już w warunkach samodzielnej działalności twórczej. W tym sensie wystawa nie ma charakteru retrospektywnego podsumowania, lecz stanowi zapis procesu transformacji, w którym zmienność i brak ciągłości stają się integralnymi elementami rozwoju artystycznego.

Szczególną rolę odgrywają tu fotografia i wideo, które dzięki zdolności do utrwalania krótkotrwałych konfiguracji materii, gestu i światła umożliwiają rejestrację stanów przejściowych, często niedostrzegalnych w bezpośrednim doświadczeniu, a jednocześnie uwidaczniają procesualny charakter pracy artystycznej. Realizacja prowadzona głównie w przestrzeni studia pozwala kontrolować i selektywnie kształtować warunki powstawania obrazu, ograniczać nadmiar bodźców zewnętrznych oraz skupiać uwagę na wewnętrznych aspektach procesu twórczego. W tym kontekście studio funkcjonuje jako przestrzeń pośrednia – miejsce zawieszone pomiędzy tym, co zewnętrzne i narzucające się, a tym, co prywatne, nie w pełni ukształtowane i trudne do jednoznacznego nazwania.

Taka konfiguracja pracy wpisuje projekt w obszar rites of passage, opisywanego w antropologii przez Arnolda van Gennepa (1873-1957), a następnie rozwijanego przez Victora Turnera (1920-1983). W ich ujęciu faza liminalności oznacza moment przejściowy pomiędzy dwoma stanami – etap zawieszenia, w którym dotychczasowe struktury tracą swoją stabilność, podczas gdy nowe dopiero zaczynają się kształtować. Flux funkcjonuje w podobnej logice, ponieważ zamiast przedstawiać ustaloną formę, rejestruje proces przechodzenia pomiędzy różnymi etapami życia i praktyki twórczej.

Podejmowane działania odnoszą się również do poczucia przeciążenia oraz do strategii ochrony przed nadmiarem impulsów płynących z otoczenia. Nie prowadzą jednak do stabilizacji ani do wypracowania ostatecznych rozwiązań formalnych. Zamiast tego ujawniają napięcia i niepewność właściwe momentom przemiany, podkreślając procesualny charakter działań artystycznych.

Marcin Derda – rzeźbiarz, performer, autor instalacji i wideo.
www.marcinderda.com
Urodzony w 2000 roku w Koninie. Absolwent Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu. W 2025 obronił dyplom z rzeźby w pracowni prof. Grażyny Jaskierskiej-Albrzykowskiej oraz aneks z malarstwa w pracowni prof. Łukasza Huculaka. Laureat stypendiów i konkursów artystycznych min.: stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2020), Prezydenta Miasta Wrocławia (2021, 2024), program mentorski OP_YOUNG (2023), I nagroda oraz wyróżnienie w konkursie Super Forma (2022, 2024). Jego prace prezentowane były na licznych wystawach indywidualnych i zbiorowych w kraju i za granicą. Obecnie mieszka i tworzy we Wrocławiu i Koninie.